American Express

Wist je dat ashwagandha je huid laat oplichten?

Er is een moment dat bijna elke vrouw boven de vijftig kent. Je zit in de auto, je klapt de zonneklep naar beneden en daar hangt dat kleine spiegeltje. Daglicht van opzij, geen flatteuze badkamerlamp. En dan zie je ze ineens: die plek op je jukbeen die er vorig jaar nog niet was, en die twee vlekjes bij je slaap die na elke zomer een tintje donkerder terugkomen.

Ik heb die plekken zelf ook, onder mijn jukbeen, links en rechts. Precies daar waar de zon door mijn autoraam naar binnen valt. Dat onthult meteen hoe ze zijn ontstaan.

De Franse beautypers hypt ashwagandha

De afgelopen maanden krijg ik hier steeds vaker vragen over, en meestal in combinatie met één woord: ashwagandha. In de Franse beautypers wordt de plant dit jaar naar voren geschoven als hét ingrediënt van het seizoen, en de Nederlandse en Belgische bladen zullen waarschijnlijk volgen.

Wat mij opvalt is dat er heel enthousiast over wordt geschreven en heel weinig precies. Dus laat ik dat hier doen. Wat weten we, wat weten we niet, en waarom noemt de Ayurveda deze wortel al eeuwen een verjongingsmiddel.

Ashwagandha zit bij ons in het Herbal Miracle Mask. Aan het eind van dit stuk lees je precies waarom daar, en niet in een dagcrème.

Een wortel met de kracht van een paard

Ashwagandha is de wortel van Withania somnifera, een klein struikje uit de nachtschadefamilie. De naam komt uit het Sanskriet: ashva is paard, gandha is geur. De verse wortel ruikt naar paard, en volgens de overlevering geeft hij ook de kracht van een paard. In het westen wordt de plant vaak Indiase ginseng genoemd.

Dat verhaal over kracht is geen folklore. Ashwagandha is een van de best onderzochte adaptogenen die we hebben. In gerandomiseerde studies met gestandaardiseerd wortelextract, drie- tot zeshonderd milligram per dag, daalt het cortisolniveau meetbaar terwijl mensen zich energieker voelen. Rustiger vanbinnen, meer over aan het eind van de dag.

Belangrijk om erbij te zeggen: dat is onderzoek naar innemen, niet naar smeren. Een masker op je gezicht verlaagt je cortisol niet. Ik noem het toch, omdat het je iets vertelt over het karakter van deze plant. Ashwagandha is van nature een kalmeerder, geen forceerder. Dat karakter zie je straks terug in wat hij op de huid doet.

Met recht een verjongend middel

In de Ayurveda valt ashwagandha onder de rasayana’s. Rasayana is een eigen tak binnen de Ayurvedische geneeskunde en betekent zoiets als het pad van het weefselvocht: middelen die niet één klacht aanpakken, maar het hele systeem opnieuw voeden zodat het zichzelf kan herstellen. Verjongen dus, in de letterlijke zin van het woord. Niet gladstrijken, maar aanvullen.

Dat sluit precies aan bij mijn credo dat je lichaamsvloeistoffen op peil houdt. Daar gaat de Mooi Huid 50+ Gids over, die je sinds vorige week ontvangt als je je inschrijft voor onze nieuwsbrief.

Vata: hoe droogte je huid binnensluipt

En hier zit meteen de reden waarom ashwagandha juist bij onze leeftijd zo vaak genoemd wordt.

In de Ayurveda kent een mensenleven drie fasen. De jeugd is kapha: vochtig en vol. De volwassenheid is pitta: warm en werkzaam. En vanaf ongeveer ons vijftigste komen we in de vata-fase. Droog, licht, koud, beweeglijk, een beetje rusteloos.

Kijk eens naar wat er in die jaren met je huid gebeurt. Dunner. Droger. Minder veerkrachtig. Sneller geïrriteerd. Dat zijn precies de eigenschappen van vata. Ashwagandha wordt in de Ayurveda gebruikt om vata te verzachten, en werd traditioneel ingenomen met warme melk of ghee, omdat vet de wortel draagt.

Ik vind dat een prachtig accurate observatie van mensen die duizend jaar geleden geen microscoop hadden.

Wat het onderzoek laat zien

Zoals je weet werken we bij MOTHR EARTH PROOF® met pure, werkzame plantenextracten die de huid herkent. Ik zie dagelijks wat ze doen. En juist daarom vind ik dat we eerlijk moeten zijn over hoe hard het bewijs is. Dus dit is wat er ligt.

Er is één goed opgezette studie met ashwagandha op de huid: een gerandomiseerde, dubbelblinde studie met placebo, gepubliceerd in Cureus in 2023. Zesenvijftig deelnemers gebruikten zestig dagen lang twee keer per dag een lotion met acht procent gestandaardiseerd ashwagandha-wortelextract, of een identieke lotion zonder. De onderzoekers keken naar rimpels, poriën, hydratatie, egaliteit en pigment, en maten daarnaast met apparatuur.

De uitkomsten waren op meerdere punten duidelijk beter dan placebo. Het vochtverlies door de huid daalde met ruim vijftien procent, tegen ruim acht procent bij placebo. De hydratatie steeg met bijna eenentwintig procent, tegen negenenhalf procent. En de elasticiteit verbeterde met ruim zestien procent, tegen bijna vier. Dat zijn geen marginale verschillen.

Op de beoordeling van pigment door de dermatoloog scoorde ashwagandha ook beter dan placebo. Maar, en dit is het stukje dat ik nergens anders lees: het apparaat dat de daadwerkelijke hoeveelheid melanine meet, zag géén verschil tussen de twee groepen. Helemaal geen.

Daar moet je even bij stilstaan. De huid zág er egaler uit. De pigmentvlek zelf was niet lichter geworden.

Ik denk niet dat de dermatologen zich vergisten. Ik denk dat een huid die beter gehydrateerd is, minder vocht verliest en meer veerkracht heeft, het licht anders weerkaatst. Egaal is niet hetzelfde als lichter. Een vlek op een dorre, doffe huid valt harder op dan dezelfde vlek op een huid die weer glad en gevuld is.

Twee dingen die je erbij moet weten. De deelnemers waren tussen de achttien en veertig jaar oud, en de studie duurde zestig dagen.

Ik verwacht zelf dat een oudere huid hier zeker zo goed op reageert. De punten waarop deze lotion het verschil maakte, waren namelijk vochtverlies, hydratatie en veerkracht. Dat zijn precies de drie dingen die vanaf je vijftigste beginnen te schuiven. Waar bij een dertigjarige weinig te winnen valt, ligt bij ons de grootste winst.

Waarom ashwagandha tóch met pigment te maken heeft

Het interessantste onderzoek naar ashwagandha en pigment komt niet uit die studie, maar uit laboratoriumwerk van Japanse onderzoekers.

Wat zij vonden is dit. Ashwagandha-extract remt tyrosinase niet. Tyrosinase is het enzym dat melanine maakt, en het is het doelwit van bijna elk klassiek pigmentmiddel. Die middelen gaan rechtstreeks op het enzym af. Ashwagandha doet dat aantoonbaar niet.

Ander werkingsmechanisme bij ashwagandha

Wat het extract wel doet, is een paar stappen eerder ingrijpen. Als je huid UV te verduren krijgt, geven je hoornlaagcellen alarmsignalen af, waaronder een stofje dat endotheline-1 heet. Dat signaal bereikt de melanocyt, en die zet daarop een hele keten in werking die eindigt bij: maak meer pigment. Ashwagandha, en met name de stof withaferine A, dempt dat alarmsignaal. De melanocyt krijgt de opdracht simpelweg minder hard binnen.

Ashwagandha voorkomt de activatie van tyrosinase door eerder in te grijpen

Dat is een fundamenteel ander werkingsprincipe. Een tyrosinaseremmer zet de fabriek stil. Ashwagandha stopt de telefoontjes naar de fabriek waardoor de fabriek niet gaat produceren.

Dit is laboratoriumonderzoek, op gekweekte huidmodellen. Wat het betekent voor jouw jukbeen na een zomer met zon weten we nog niet precies. Maar het is wel de meest logische verklaring die er ligt, en het rijmt met duizend jaar oude observaties.

Want kijk nog eens naar wat de Ayurveda al zei. Een rasayana pakt de klacht niet aan, hij kalmeert het systeem eronder. Dat is exact wat hier in een petrischaaltje gebeurt.

Hoe ik ernaar kijk vanuit de oosterse geneeskunde

Ashwagandha is een klassiek Indiaas kruid, dat spoort met de logica van de oosterse geneeskunde, de Ayurveda, de Chinese en de Japanse geneeskunde.

In die traditie lees je een gezicht. Doffe, ongelijkmatige verkleuring wordt niet gezien als een probleem van de bovenste laag, maar als een teken dat er onder de oppervlakte iets stagneert of te lang te heet is geweest. Een zomer met te veel zon. Een jaar van slecht slapen. Een najaar waarin je te veel op je bord had, waarin stress en cortisol door je lijf gierden en je bijnieren het zwaar kregen. Je ziet het pas maanden later terug in je huid.

Tonifieer je huid met ashwagandha

En kruiden die tonifiëren werken in dat systeem nooit in dagen. Ze werken in seizoenen. Dat vind ik geen nadeel, maar het is wel iets dat je van tevoren moet weten, anders geef je het na drie weken op en dat wil ik nou net niet. Gebruik je zo’n plant langere tijd, dan gaat hij voor je doen wat je wilt bereiken, op een natuurlijke manier!

Waarom een plantenextract iets anders doet dan een geïsoleerde stof

Een plantenextract is nooit één molecuul. In ashwagandha zitten withanoliden, maar ook alkaloïden, sitoindosiden en vetzuren, en die doen tegelijkertijd meerdere dingen. Het extract kalmeert ontstekingsroutes én dempt het pigmentsignaal én ondersteunt de barrière. Een geïsoleerde stof doet één ding, meestal harder, en die hardheid moet je huid ergens opvangen. Vandaar de roodheid en de irritatie waar zoveel vrouwen bij sterke pigmentmiddelen tegenaan lopen.

Dat betekent niet dat wij tegen zuivere stoffen zijn, integendeel. Niacinamide, Ectoïne® en onze bio-identieke vitamine C zijn precies gedefinieerde moleculen, en die kiezen we juist omdat we exact weten wat ze doen. Het gaat om de combinatie. De plant brengt de breedte en de mildheid, de zuivere stof brengt de precisie. Je huid wordt er mooier van, mits je het geduld hebt om het resultaat te laten ontstaan.

Waar ashwagandha thuishoort in de vier stappen

Wij werken met een basisroutine van vier stappen: reinigen, hydrateren, voeden en herstellen. Ashwagandha zit niet in die basis. Het is geen reiniger en geen vochtbinder zoals hyaluron of Ectoïne®.

Ashwagandha zit in het Herbal Miracle Mask, en dat masker is een therapeutische aanvulling op je routine. Het hoort thuis bij herstellen, want kalmeren en herstellen is precies het werkingsprincipe van deze wortel.

Zo ziet dat er in de praktijk uit

Twee tot drie avonden per week gebruik je het Herbal Miracle Mask, op een gereinigde huid, met de tijd die het verdient. Een masker is eigenlijk de mooiste vorm voor een kruid als dit. Je laat het intrekken, in een rijke drager, in plaats van het in een halve minuut uit te smeren. Dat is niet toevallig ook precies hoe een rasayana traditioneel werd gegeven: langzaam, gedragen door vet, en niet als noodgreep. Gebruik daarna wel de andere stappen 1, 2, 3 en 4 om het volledige effect te ervaren en je huid ook te voeden en te verzorgen.

De rest van de week doet je basis het werk. Het Elixir in stap 3 brengt de plantenextracten die je huid voeden. De S.O.S. Eyes verzorgt het dunne, kwetsbare gebied rond je ogen, waar pigment zich het hardnekkigst laat zien. Niacinamide helpt voorkomen dat pigment dat al gemaakt is makkelijk naar de oppervlakte reist. Een vitamine C-reiniger in de ochtend.

En dan het belangrijkste, hoe saai ook: een aparte SPF altijd. Zonder dat blijven de alarmsignalen gewoon binnenkomen, en heeft al het bovenstaande weinig zin. Ashwagandha dempt de telefoontjes naar de fabriek. Zon zet de telefooncentrale weer aan.

Wat ashwagandha voor je doet

Ik zie het in de praktijk, en ik zie het op mijn eigen huid. De huid licht op. Egaler, levendiger, alsof er weer vitaliteit is.

Dat is geen gevoel. In diezelfde Cureus-studie beoordeelde een dermatoloog die niet wist wie wat gebruikte ook de helderheid en de egaliteit van de huid, en juist op die punten scoorde ashwagandha duidelijk beter dan placebo. Wat het apparaat niet oppikte, zag het geoefende oog dus wel. En dat is ook precies wat jij in de spiegel ziet: geen meetwaarde, maar een huid.

In de Ayurveda is dat nooit een verrassing geweest. Glans van de huid geldt daar als het teken bij uitstek dat de weefsels goed gevoed zijn. Een rasayana zoals ashwagandha wordt al duizenden jaren juist daarvoor gegeven. Niet om iets te verwijderen, maar om iets terug te brengen.

Een huid die weer vocht vasthoudt, veerkracht heeft en niet in staat van alarm verkeert, voorkomt dat die vlekken er komen. En dat is wat ik wil dat je doet. Voorkomen! Lees al mijn blogjes op de homepagina.

Dat is precies wat verjongen in de Ayurvedische betekenis van het woord is. Niet uitwissen wat er gebeurd is, maar het weefsel eronder weer voeden zodat het zijn werk beter kan doen.

Ook dat autospiegeltje wordt wat milder trouwens als je je huid goed verzorgt en onze tips volgt. Dat is de kracht van de natuur.

Wist je dat je weefseldroogte kunt tegen gaan?

Lees ook de Mooi Huid 50+ Gids, waarin ik laat zien hoe je met voeding de weefseldroogte tegengaat door vocht van binnenuit aan te vullen. Je ontvangt de gids zodra je je inschrijft voor de nieuwsbrief.

Hartelijke groet, Andrea

Bronnen